Spektrogram Temelleri
Schumann spektrogramı, frekansı dikey eksende (0-40 Hz), zamanı yatay eksende (24 saat) ve sinyal gücünü renk yoğunluğu ile gösteren bir görüntüdür. Koyu mavi/siyah = düşük aktivite, sarı/beyaz = yüksek aktivite. Kırmızı = çok güçlü sinyal.
Frekans Bantları (SR1-SR7)
- SR1: 7.83 Hz — Temel mod, en güçlü ve en kararlı bant
- SR2: 14.3 Hz — İkinci harmonik, SR1'in yaklaşık 1.8 katı
- SR3: 20.8 Hz — Üçüncü harmonik, gündüz saatlerinde daha belirgin
- SR4: 27.3 Hz — Dördüncü harmonik, genellikle daha zayıf
- SR5-SR7: 33.8, 40.3, 46.8 Hz — Üst harmonikler, seyrek gözlemlenir
Günlük Desenler
Sağlıklı bir spektrogramda yatay çizgiler olarak görünen sürekli bantlar beklenir. Kesikli veya dalgalı desenler anomali işaretidir. Asya'da gündüz saatlerinde (UTC 06-12) yıldırım aktivitesi arttığı için sinyal gücü yükselir. Amerika'da gündüz (UTC 18-24) benzer artış görülür.
Anomali Türleri
- Frekans kayması: SR1 bandı 7.83 Hz'den sapar (>0.2 Hz anlamlı)
- Genlik spike'ı: Ani ve kısa süreli parlaklaşma — yıldırım veya solar event
- Beyaz gürültü artışı: Tüm frekanslarda eş zamanlı yükselme — manyetik fırtına
- Harmonik kayıp: SR2-SR3 bantlarının kaybolması — iyonosfer anomalisi
- Sürekli yükselme: Saatler boyu artan sinyal — deprem öncüsü olabilir
Pratik Okuma İpuçları
Spektrogramı okurken önce SR1 bandının sürekliliğine bakın. Kesintisiz yatay bant = normal durum. Ardından renk yoğunluğundaki ani değişimleri tarayın. Tomsk SOS spektrogramını SRL ana sayfasından canlı olarak takip edebilir, 5 dakikalık güncellemelerle en son durumu görebilirsiniz.